Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego w Szczytnie

POSTANOWIENIE

Dnia 19 grudnia 2019 r.

Sąd Rejonowy w Szczytnie Wydział I Cywilny

w składzie następującym :

Przewodniczący Sędzia SR. Sylwia Staniszewska

Protokolant. st.sek.sąd. Dorota Cichorz Dąbrowska

po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2019 r. w Szczytnie

na rozprawie

sprawy z wniosku R. R.

z udziałem B. S. poprzednio R.

o podział majątku dorobkowego

p o s t a n a w i a :

I.  oddalić wniosek wnioskodawcy o ustalenie nierównych udziałów,

II.  dokonać podziału majątku dorobkowego R. R. i B. S. poprzednio R. między którymi wspólność majątkowa małżeńska została zniesiona Wyrokiem Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 13 września 2016 r. w sprawie VI RC 489/16 o rozwód w ten sposób, że:

1.  wnioskodawcy R. R. przyznać na wyłączną własność:

a.  nieruchomość zabudowaną składającą się z działki nr (...) położoną w S. gm. S. o pow. 0,2524 ha, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr (...) o wartości 144.000 zł,

tj. majątek o łącznej wartości 144.000 zł,

2.  uczestniczce B. S. poprzednio R. przyznać na wyłączną własność:

a.  środki zgromadzone na subkoncie o wartości 647,41 zł,

b.  środki zgromadzone w OFE w kwocie 355,92 zł,

tj. majątek o łącznej wartości 1003,33 zł,

III.  zasądzić od wnioskodawcy R. R. na rzecz uczestniczki B. S. kwotę 71.498,34 zł tytułem dopłaty płatną w terminie 3 (trzech) lat od daty uprawomocnienia się orzeczenia z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w razie uchybienia terminowi płatności,

IV.  wnioskodawca i uczestniczka koszty postępowania ponoszą we własnym zakresie,

V.  nie obciąża wnioskodawcy i uczestniczki kosztami sądowymi.

INs 218/17

UZASADNIENIE

Wnioskodawca R. R. wniósł o dokonanie podziału majątku wspólnego małżonków R. R. wniósł i uczestniczki B. R. (1) obecnie S. w skład, którego wchodzi nieruchomość położona w S. o pow. 0,2524 ha, składająca się z działki nr (...), zabudowana budynkiem mieszkalnym, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr (...)

Wniósł o ustalenie, że udziały małżonków w majątku wspólnym są nierówne przez przyjęcie, że jego udział wynosi 80% a uczestniczki 20%.

W uzasadnieniu wniosku podniósł, że Wyrokiem Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 13.09.2016 r. małżeństwo wnioskodawcy i uczestniczki zostało rozwiązane przez rozwód. W trakcie trwania małżeństwa wnioskodawczyni i uczestnik nabyli majątek wymieniony we wniosku.

Wniosek o ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym uzasadnił tym, że rodzice wnioskodawcy darowali nieruchomość będącą przedmiotem postępowania. Następnie w 2003 r. rodzice wnioskodawcy zaciągnęli kredyt na potrzeby wnioskodawcy, który spłacała wnioskodawca, gdyż uczestniczka nigdzie nie pracowała. W trakcie trwania małżeństwa uczestniczka pracowała jedynie przez okres ok. 3 lat, z tego tytułu osiągała niewielkie dochody. Uczestniczka nie była w stanie wspomóc wnioskodawcy w spłacie kredytu i utrzymaniu rodziny. Wnioskodawca podniósł, że wszystko czego strony się dorobiły, otrzymały w wyniku darowizny od rodziców wnioskodawcy lub znajomych, albo wnioskodawca odrabiał inną pracą. Wnioskodawca utrzymywała, także po rozwodzie, uczestniczkę, jej konkubenta i córkę uczestniczki.

Uczestniczka w odpowiedzi na wniosek zakwestionowała wartość nieruchomości wskazaną przez wnioskodawcę. Wniosła o oddalenie wniosku o ustalenie nierównych udziałów. Wskazała, że majątek małżonków powstał w wyniku pomocy świadczonej przez rodziny obojga małżonków. (...) faktycznie została darowana przez rodziców wnioskodawcy. Na pierwszy etap budowy, kredyt został zaciągnięty przez rodziców wnioskodawcy. Raty tego kredytu były spłacane z dochodów uzyskiwanych przez oboje małżonków. Drugi pokój został dobudowany z pożyczki zaciągniętej przez matkę uczestniczki.

W pierwszych latach małżeństwa wnioskodawczyni zajmowała się swoją córką, która była dzieckiem chorowitym. Pierwsze legalne zatrudnienie podjęła w 2004 r.

W okresie gdy zajmowała się córką i w przerwach między wykonywaniem pracy zawodowej, uzyskiwała dochód zbierając runo leśne i sprzątając domy osób trzecich. Przerwy w pracy były spowodowane także jej złym stanem zdrowia. Uczestniczka pracowała tyle na ile pozwalał jej stan zdrowia.

Podniosła, że wnioskodawca od początku małżeństwa nadużywał alkoholu i stosował przemoc wobec uczestniczki. Wyrokiem Sądu Rejonowego w Szczytnie została skazany za znęcanie się fizyczne i psychiczne nad uczestniczką oraz psychiczne nad córką uczestniczki.

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:

Wnioskodawca R. R. i uczestniczka B. R. (1) obecnie S. zawarli związek małżeński w dniu 26.05.2001 r. Wyrokiem z dnia 13.09.2016 r. w sprawie VI RC 489/16, Sąd Okręgowy w Olsztynie rozwiązał przez rozwód małżeństwo R. R. i B. R. (1). (dowód: odpis wyroku k. 52) Ze związku małżeńskiego wnioskodawca i uczestniczka nie mają dzieci. Uczestniczka ma córkę urodzoną ze związku z innym mężczyzną, przed zawarciem małżeństwa z wnioskodawcą.

Umową z dnia 27.02.2003 r. rodzice wnioskodawcy J. R. (1) i J. R. (2) darowali wnioskodawcy R. R. i uczestniczce B. R. (1), działkę nr (...) o pow. 2524 m ² z zaznaczeniem, że przedmiot darowizny objęty będzie wspólnością ustawową obdarowanych. Dla nieruchomości tej prowadzona jest księga wieczysta nr (...).(dowód: umowa k.15-16, odpis księgi wieczystej nr (...))

W dacie zawarcia związku małżeńskiego wnioskodawca i uczestniczka nie pracowali na stałe. Wnioskodawca otrzymywał rentę i pracował dorywczo. Uczestniczka zajmowała się córką z poprzedniego związku. Małżonkowie po zawarciu związku małżeńskiego zamieszkali u rodziców wnioskodawcy. Po otrzymaniu w wyniku umowy darowizny od rodziców wnioskodawcy nieruchomości, małżonkowie rozpoczęli budowę budynku mieszkalnego na tej nieruchomości. Wznieśli budynek o pow. 24 m ², składający się z jednego pomieszczenia. Na budowę otrzymali pieniądze od rodziców wnioskodawcy w kwocie 3000 zł, którzy w tym celu zaciągnęli kredyt. Raty kredytu przez okres 3 lat były spłacane z dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawcę, tj. renty i z prac dorywczych. Na budowę domu otrzymali także pieniądze od matki wnioskodawczyni, E. E., która również w tym celu wzięła pożyczkę.

Budowa budynku odbywała się sposobem domowym. Wnioskodawca z pomocą ojca, matki, siostry wzniósł budynek. Uczestniczka pomagała przy budowie domu.

Po ok. dwóch tygodniach od rozpoczęcia budowy, małżonkowi i córka uczestniczki zamieszkali w wybudowanym domu, budynek nie był wykończony. Budynek wykańczali w trakcie gdy tam mieszkali.

Po ok. 10 latach od postawienia budynku mieszkalnego, małżonkowie rozpoczęli jego rozbudowę, dobudowali drugie pomieszczenie, w którym zamieszkała córka uczestniczki ze swoim konkubentem i ich dzieckiem. Na rozbudowę domu materiały budowlane otrzymali od świadka S. K. (1) i jego ojca. W zamian za otrzymane materiały wnioskodawca pomagał im przy prowadzonych przez nich budowach. Do ocieplenia domu otrzymali styropian od G. S.. suro

Uczestniczka zajmowała się córką do ukończenia przez nią sześciu lat, wówczas to córka uczestniczki rozpoczęła naukę w szkolę. W tym okresie uczestniczka nie pracowała zawodowo, dorabiała zbierając runo leśne. W 2004 r. uczestniczka rozpoczęła pracę w przedsiębiorstwie (...) Sp. z o.o. . Pracowała tam od 1.09. do 27.09.2004 r. W okresie od 6.07. do 30.09.2006 r. na umowy zlecenie pracowała w (...) Sp. z o.o. , następnie na podstawie umowy o pracę pracowała w tym zakładzie od 1.10.2006 do 21.02.2007 r. W okresie od 11.04. do 31.05.2007 r. była zatrudniona w (...) Sp. z o.o. W okresie od 1.05. do 31.03.2015 r. na podstawie umów zlecenia była zatrudniona przez (...) Grupę (...). (dowody: dokumenty k.37-49) W przerwach między pracą na podstawie umów, zbierała runo leśne, które następnie sprzedawała.

Uczestniczka miała problemy zdrowotne. W maju 2003 r. została przyjęta w Izbie Przyjęć Szpitala (...) w S., rozpoznano u niej nerwicę. W okresie od 24.06 do 27.06.2002 r. przebywała w szpitalu w S.. Rozpoznano u niej torbiel stawu kolanowego. Przez dwa tygodnie miała poruszać się przy pomocy kul. Następnie w okresie od 16.07. do 19.07.2007 r. przebywała w szpitalu w szczytnie w związku z zapaleniem bliższego przyczepu prostowników ręki prawej. W okresie od 4.02 do 5.02.2009 r. przebywała w szpitalu w związku z poronieniem samoistnym. Natomiast w okresie od 30.08 do 3.09.2012 r. przebywała w szpitalu w B. w związku z uszkodzeniem przedniego rogu kolana prawego. W okresie od 1.08.do 29.11.2013 r. uczestniczka była leczona z powodu urazu kręgosłupa, którego doznała w wyniku pchnięcia jej przez wnioskodawcę. (dowód; dokumenty k. 61-66)

Wyrokiem z dnia 21.03. (...). w sprawie IIK 701/16, Sąd Rejonowy w Szczytnie skazał R. R. za to że w okresie od 2013 r. do 16.07.2016 r. będąc pod wpływem alkoholu znęcała się psychicznie i fizycznie nad żoną B. R. (1) oraz psychicznie nad K. B.. (dowód: dokument k.36)

Budynek wybudowany na nieruchomości na działce nr (...) o pow. 2524 m ² , dla której prowadzona jest księga wieczysta nr (...), został wzniesiony bez wymaganych zezwoleń. (bezsporne)

Wartość nieruchomości dla której prowadzona jest księga wieczysta nr (...) wynosi 144.000 zł. (dowód: pisemna opinia biegłej z zakresu szacowania nieruchomości B. R. (2) k.81- 123, k.142-143, opinia ustna płyta CD k. 160)

Uczestniczka zgromadziła środki w OFE o wartości 355,92 i środki na subkoncie ZUS w kwocie 647,41 zł. (informacja k.21, k.206)

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił ponadto na podstawie: zeznań świadków S. K. (2), J. D., J. R. (1) płyta CD k. 50, E. E. k. 68-69, G. S. i K. B. płyta CD k. 71, zeznań wnioskodawczyni i uczestnika płyta CD k. 77,

Sąd Rejonowy zważył, co następuje:

W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego, wniosek wnioskodawcy o ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawą ustalenia nierównych udziałów jest przepis art.43 § 2 k.r.o. Zasadą wyrażoną w art. 43 § 1 k.r.o. jest, że małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym. Odstąpienie od tej zasady wymaga wystąpienia dwóch przesłanek, tj. ważnych przyczyn oraz różnego stopnia przyczynienia się małżonków do powstania majątku wspólnego. Przesłanki te muszą być spełnione łącznie (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 października 1997 r., II CKN 348/97, LEX nr 479357). Oznacza to, że ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym nie może nastąpić w każdym wypadku faktycznej nierówności przyczynienia się każdego z małżonków do powstania majątku wspólnego, lecz tylko w tych wypadkach, gdy zaistnieją ważne powody. Z jednej strony żadne „ważne powody” nie uzasadniają same przez się ustalenia nierównych udziałów, jeżeli stopień przyczynienia się małżonków do powstania majątku wspólnego jest równy. Z drugiej strony – różny stopień przyczynienia się małżonków do powstania majątku bierze się po uwagę dopiero wtedy, gdy za ustaleniem nierównych udziałów przemawiają „ważne powody”.

W postanowieniu z 26 listopada 1973 r. (III CRN 227/73, OSNC 1974/11/189) Sąd Najwyższy wskazał, że ważne powody stanowiące przesłankę ustalenia nierównych udziałów stron w majątku wspólnym polegają na zachowaniu małżonka charakteryzującym się rażącym lub uporczywym nie przyczynianiem się do powstania dorobku stosownie do posiadanych sił i możliwości zarobkowych. W doktrynie wskazuje się, iż powody ustalenia nierównych udziałów dotyczą oceny, kwalifikacji zachowania drugiego małżonka oraz spowodowanych przez niego takich stanów rzeczy, które stanowią przyczynę niższej wartości majątku wspólnego niż ta, która wystąpiłaby, gdyby postępował właściwie. Chodzi tutaj przede wszystkim o nieprawidłowe, rażące lub uporczywe nieprzyczynianie się do zwiększania majątku wspólnego, pomimo posiadanych możliwości zdrowotnych i zarobkowych. Z drugiej jednak strony nieprawidłowe postępowanie polegać może na rażącym i odbiegającym od obiektywnych wzorców braku staranności o zachowanie istniejącej już substancji majątku wspólnego (zob. Sokołowski, Tomasz. Art. 43. W: Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, wyd. II. LEX, 2013 ).

Za ważne powody uznane mogą być również: fakt trwonienia majątku przez jednego z małżonków, alkoholizm, narkomania, hazard, a nawet dokonywanie zbyt ryzykownych operacji finansowych. O istnieniu ważnych powodów nie przesądza jednak obciążająca jedno z małżonków wina za rozkład pożycia małżeńskiego, stwierdzona w wyroku rozwodowym lub orzekającym separację, ani ustalenie w wyroku unieważniającym małżeństwo, że jedno z małżonków zawarło je w złej wierze. Sam fakt, że jedno z małżonków popełniło przestępstwo i zostało za nie prawomocnie skazane, nie jest również wystarczającym powodem do ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym.

Podkreślić też trzeba, że przepis art. 43 k.r.o., poza tym że w § 1 wprowadza zasadę równości udziałów w majątku wspólnym, to wprowadza również domniemanie równego przyczyniania się małżonków do powstania ich majątku wspólnego. W związku z tym to na małżonku wnoszącym o ustalenie nierównych udziałów w tym majątku spoczywa ciężar dowodu, że nie tylko zaszły ważne powody, ale i że jego stopień przyczyniania się do powstania majątku wspólnego był wyższy niż współmałżonka (art. 6 k.c.). (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 października 1997 roku, II CKN 348/97 ).

W niniejszej sprawie wnioskodawca, który zgłosił wniosek o ustalenie nierównych udziałów stron w majątku wspólnym, nie wykazał istnienia przesłanek do uwzględnienia tego wniosku.

Faktycznie nieruchomość dla której prowadzona jest księga wieczysta nr (...), na której wzniesiony został budynek mieszkalny została darowana przez rodziców wnioskodawcy, jednakże jak wynika z umowy darowizny wolą darczyńców weszła ona do majątku wspólnego małżonków.

Zdaniem sądu, nie można przyjąć by budynek mieszkalny na tej nieruchomości został wzniesiony tylko i wyłącznie staraniem wnioskodawcy.

Uczestniczka przyznała, że na prowadzenie budowy otrzymali pieniądze od rodziców wnioskodawcy, którzy w tym celu zaciągnęli pożyczkę. Zarówno z zeznań wnioskodawcy jak i uczestniczki wynika, że raty tej pożyczki spłacane były z dochodów osiąganych przez wnioskodawcę. Pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej małżonków stanowią majątek wspólny. Uczestniczka przyznała również, że rodzina wnioskodawca pomagała także pracując na budowie. Uczestniczka zeznała, że także jej matka E. E. wzięła pożyczkę w kwocie 3000 zł, którą przekazała małżonkom R. na prowadzenie budowy. Zeznania uczestniczki korespondują z zeznaniami świadka E. E., która potwierdziła, że zaciągnęła pożyczkę na budowę prowadzoną przez małżonków. Wiarygodności tych zeznań nie podważają zeznania świadków J. D. i J. R. (1), wnioskodawcy, którzy zeznali, że takie zdarzenie nie miało miejsca. Ich twierdzenie, że taka pożyczka nie miała miejsca opiera się bowiem tylko na tym, że matka uczestniczki nie przyjeżdżała na nieruchomość w trakcie budowy, bądź, że miała ona niski dochód i nie była w stanie zaciągnąć pożyczki. W ocenie sądu jest to niewystarczająca przesłanką do odmowy uznania za wiarygodne zeznań uczestniczki i świadka E. E. w tej części. Ponadto należy zauważyć, że mimo nie przedstawienia przez wnioskodawcę dokumentów dotyczących zawarcia umowy pożyczki przez jego rodziców, uczestniczka przyznała tą okoliczność nie starała się przedstawić sytuacji w korzystnym tylko dla siebie świetle.

Z zeznań świadka G. S., bratanka uczestniczki, wynika że dostarczył on małżonkom styropian do ocieplenia domu. Miało to miejsce, gdy była wykonywana przybudówka.

W ocenie sądu, w świetle tych dowodów należy przyjąć, że pomoc przy budowie była świadczona także przez rodzinę uczestniczki, co prawda nie w takim rozmiarze jak przez rodzinę wnioskodawcy, ale okoliczność ta, mając na uwadze powyższe rozważania nie może rzutować na ustalenie nierównych udziałów.

Sąd nie dała wiary zeznaniom świadków J. D. i J. R. (1) oraz wnioskodawcy, że uczestniczka nie pomagała przy budowie zasłaniając się stanem zdrowia,

Uczestniczka zaprzeczyła temu podając, że pomagała na budowie stosownie do swoich możliwości zdrowotnych, jeździła taczką, podawała pustaki. Przyznała, że nie pomagała w trakcie budowania przybudówki, bo w tym okresie stosunki między małżonkami nie układały się dobrze. Jej zeznania w tej części korespondują z zeznaniami świadka K. B. i z dokumentacją medyczną. Świadek K. B. potwierdziła, że matka pomagała podczas pierwszej fazy budowy domu. Z przedłożonych przez uczestniczkę dokumentów wynika natomiast, że w maju 2003 r. rozpoznano u niej nerwicę, w czerwcu 2002 r. torbiel stawu kolanowego, przez dwa tygodnie poruszała się przy pomocy kul, następnie w okresie lipcu 2007 r. przebywała w szpitalu w S. w związku z zapaleniem bliższego przyczepu prostowników ręki prawej, a w okresie od 30.08 do 3.09.2012 r. przebywała w szpitalu w B. w związku z uszkodzeniem przedniego rogu kolana prawego. Uczestniczka przedstawiła zaświadczenie, z którego wynika, że w okresie od 1.08.do 29.11.2013 r. uczestniczka leczyła się z powodu urazu kręgosłupa, którego doznała w wyniku pchnięcia jej przez wnioskodawcę. Przedstawiła również dokument, z którego wynika, że w okresie od 4.02 do 5.02.2009 r. przebywała w szpitalu w związku z poronieniem samoistnym..

W tym kontekście zeznania świadków J. D. i J. R. (1) oraz wnioskodawcy, że uczestniczka nie pomagała przy budowie należy uznać za tendencyjne i zmierzają do przedstawienia sytuacji w sposób niekorzystny dla uczestniczki.

Uczestniczka przyznała także, że nie pracowała zawodowo. Początkowo zajmowała się córką. Wskazała, że zbierała runo leśne, które sprzedawała. Jej zeznania w tej części mają potwierdzenie w zeznaniach świadka S. K. (2), J. R. (1), którzy widzieli uczestniczkę gdy sprzedawała grzyby przy drodze. Uczestniczka przedstawiła dowody, że była zatrudniona w okresach od 1.09. do 27.09.2004 r., następnie od 6.07. do 21.02.2007 r. i od 11.04. do 31.05.2007 r. oraz od 1.05. do 31.03.2015 r.

Nie zasługują na wiarę zeznania świadków J. D. i J. R. (1) oraz wnioskodawcy, że uczestniczka nadużywała alkoholu, gdyż nie maja potwierdzenia w innych dowodach. Z zebranego materiału dowodowego wynika natomiast, że to wnioskodawca Wyrokiem z dnia 21.03. (...). w sprawie IIK 701/16, Sąd Rejonowy w Szczytnie został skazany za to że w okresie od 2013 r. do 16.07.2016 r. będąc pod wpływem alkoholu znęcała się psychicznie i fizycznie nad żoną B. R. (1) oraz psychicznie nad K. B..

Nie kwestionując wiarygodności zeznań świadka S. K. (2) w pozostałej części oraz zeznań świadka A. K., które to odnoszą się do okresu po rozwiązaniu małżeństwa stron przez rozwód, mając na uwadze powyższe Sąd oddalił wniosek wnioskodawcy o ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym małżonków na mocy art.43 k.r.o. art.567 k.p.c. .

Bezspornym jest że w skład majątku wspólnego małżonków wchodzi nieruchomość składająca się z działki nr (...) o pow. 2524 m ² zabudowana, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr (...). Bezspornym jest również, że budynek mieszkalny znajdujący się na tej nieruchomości został wzniesiony bez wymaganych zezwoleń. Sąd opierając się na opinii podstawowej biegłej B. R. (2) przyjął wartość tej nieruchomości na kwotę 144.000 zł, z tych względów, że ustalona tak wartość została obliczona przy przyjęciu wartości odtworzeniowej, a nie porównawczej, budynku i budowli znajdujących się na działce gruntu. Ponadto wnioskodawca oświadczył, że mieszka na tej nieruchomości z obecną rodziną i zamierza zalegalizować samowolę budowlaną.

Bezspornie również ustalono, że uczestniczka zgromadziła środki na subkoncie o wartości 647,41 zł oraz w OFE o wartości 355,92 zł. Wnioskodawca nie przynależał do OFE i nie miał zgromadzonych środków na subkoncie ZUS.

Sąd zatem dokonała podziału majątku wspólnego przyznając wnioskodawcy nieruchomość o wartości 144.000 zł, zgodnie ze stanowiskiem stron, a uczestniczce środki na subkoncie o wartości 647,41 zł oraz środki zgromadzone w OFE o wartości 355,92 zł, tj. majątek o łącznej wartości 1003,33 zł.

W wyniku podziału majątku wspólnego małżonków należy się uczestniczce od wnioskodawcy dopłata w kwocie 71.498,34 zł. Mając na uwadze sytuację majątkową i rodziną wnioskodawcy – utrzymuje się z renty w kwocie 950 zł, pracuje dorywczo, jego obecna żona otrzymuje alimenty w kwocie 1500 zł, w ramach programu 500 + otrzymują świadczenie w kwocie 2000 zł, uczestniczka pracuje zarabia 700 zł, sąd odroczył termin płatności dopłaty na okres 3 lat.

Mając na uwadze powyższe na mocy art. 31 k.r.o., 567 § 1 i 3 k.p.c., 684 k.p.c. orzeczono jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 520 § 1 k.p.c.