II K 193/20 - wyrok Sąd Rejonowy w Szczytnie z 2022-04-15
Sygn. akt II K 193/20
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 15 kwietnia 2022 r.
Sąd Rejonowy w Szczytnie w II Wydziale Karnym
w składzie:
Przewodniczący: Sędzia SR Przemysław Palka
Protokolant: sekr. sąd. Paulina Rucka-Pabich
po rozpoznaniu na rozprawie w dniach 28 czerwca 2021 roku, 10 listopada 2022 roku, 9 marca 2022 roku i 13 kwietnia 2022 roku sprawy z oskarżenia prywatnego W. R. (1) przeciwko:
1. A. N., córce K. i I. z domu B., urodzonej (...) w S.,
2. A. B., córce K. i I. z domu B., urodzonej (...) w S.,
oskarżonym o to, że:
dopuściły się zniesławienia W. R. (1) poprzez rozgłoszenie nieprawdy co do znęcania się przez nią fizycznie i psychicznie nad rodzicami, szczególnie nad matką oraz kradzieży matce pieniędzy:
- w złożonym przez oskarżone w dniu 30 maja 2019 roku do Sądu Rejonowego w Szczytnie piśmie z 26 maja 2019 r., o stwierdzenie nabycia spadku po I. R. w sprawie o sygn. akt I NS 67/19, wraz załącznikami pism,
- poprzez ukazanie W. R. (1) przed instytucją Sądu jako osoby chorej psychicznie, winnej za wręcz wszystkie niepowodzenia życiowe A. B. w piśmie z dnia 8 stycznia 2020 roku, złożonym przez nią w dniu 8 stycznia 2020 roku do Sądu Rejonowego w Szczytnie w sprawie o sygn. akt II 246/19, będącym odpowiedzią na prywatny akt oskarżenia,
- w piśmie A. N. z dnia 4 stycznia 2020 roku złożonym w Sądzie Rejonowym w Szczytnie w dniu 8 stycznia 2020 roku w sprawie o sygn. akt II K 246/19, będącym odpowiedzią na prywatny akt oskarżenia,
- poprzez pomówienie W. R. (1) o stosowanie jakiś technik manipulacyjnych, stosowanie przemocy psychicznej i fizycznej w piśmie A. B. z dnia 21 lipca 2020 roku złożonym do Sądu Rejonowego w Szczytnie w sprawie o sygn. akt 67/19;
- poprzez pomówienie W. R. (1) o jakieś intrygi, przedstawienie przez Sądem jako osoby przebiegłej, chciwej w piśmie A. N. z 22 lipca 2020 roku złożonym do Sądu Rejonowego w Szczytnie w sprawie o sygn. akt I Ns 67/19,
- poprzez przedstawienie W. R. (1) jako osoby, która „wymyśla, kłamie, wyszukuje byle jakiego pretekstu, aby pokazać nam – kto tu rządzi”, w piśmie wyjaśniającym z dnia 28 sierpnia 2020 roku przesłanym meilowo do KPP w S. w sprawie dotyczącej samowoli budowlanej,
tj. o czyn z art. 212 §1 k.k.
I. oskarżone A. N. i A. B. uniewinnia od popełnienia zarzucanych im czynów;
II. na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze zasądza od Skarbu Państwa na rzecz kancelarii adwokackiej (...) kwotę 576 (pięciuset siedemdziesięciu sześciu) złotych oraz podatek VAT w kwocie 132,48 (stu trzydziestu dwóch 48/100) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonej A. B. z urzędu;
III. na podstawie art. 632 pkt 1 k.p.k. kosztami procesu obciąża oskarżycielkę prywatną W. R. (1).
UZASADNIENIE |
|||||||||||||||
|
Formularz UK 1 |
Sygnatura akt |
II K 193/20 |
|||||||||||||
|
Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybie art. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k. albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza. |
|||||||||||||||
|
1.USTALENIE FAKTÓW |
|||||||||||||||
|
Fakty uznane za udowodnione |
|||||||||||||||
|
Lp. |
Oskarżony |
Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano) |
|||||||||||||
|
1 2 |
A. N. A. B. |
W. R. (1) wniosła prywatny akt oskarżenia przeciwko A. N. i A. B. oskarżonym o to, że: dopuściły się zniesławienia W. R. (1) poprzez rozgłoszenie nieprawdy co do znęcania się przez nią fizycznie i psychicznie nad rodzicami, szczególnie nad matką oraz kradzieży matce pieniędzy: - w złożonym przez oskarżone w dniu 30 maja 2019 roku do Sądu Rejonowego w Szczytnie piśmie z 26 maja 2019 r., o stwierdzenie nabycia spadku po I. R. w sprawie o sygn. akt I NS 67/19, wraz załącznikami pism, - poprzez ukazanie W. R. (1) przed instytucją Sądu jako osoby chorej psychicznie, winnej za wręcz wszystkie niepowodzenia życiowe A. B. w piśmie z dnia 8 stycznia 2020 roku, złożonym przez nią w dniu 8 stycznia 2020 roku do Sądu Rejonowego w Szczytnie w sprawie o sygn. akt II 246/19, będącym odpowiedzią na prywatny akt oskarżenia, - w piśmie A. N. z dnia 4 stycznia 2020 roku złożonym w Sądzie Rejonowym w Szczytnie w dniu 8 stycznia 2020 roku w sprawie o sygn. akt II K 246/19, będącym odpowiedzią na prywatny akt oskarżenia, - poprzez pomówienie W. R. (1) o stosowanie jakiś technik manipulacyjnych, stosowanie przemocy psychicznej i fizycznej w piśmie A. B. z dnia 21 lipca 2020 roku złożonym do Sądu Rejonowego w Szczytnie w sprawie o sygn. akt 67/19; - poprzez pomówienie W. R. (1) o jakieś intrygi, przedstawienie przez Sądem jako osoby przebiegłej, chciwej w piśmie A. N. z 22 lipca 2020 roku złożonym do Sądu Rejonowego w Szczytnie w sprawie o sygn. akt I Ns 67/19, - poprzez przedstawienie W. R. (1) jako osoby, która „wymyśla, kłamie, wyszukuje byle jakiego pretekstu, aby pokazać nam – kto tu rządzi”, w piśmie wyjaśniającym z dnia 28 sierpnia 2020 roku przesłanym meilowo do KPP w S. w sprawie dotyczącej samowoli budowlanej, tj. o czyn z art. 212 §1 k.k. |
|||||||||||||
|
Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione |
Dowód |
Numer karty |
|||||||||||||
|
1. złożenie przez A. B. i A. N. w dniu 30 maja 2019 roku do Sądu Rejonowego w Szczytnie pisma z 26 maja 2019r., „w związku ze sprawą o stwierdzenie nabycia spadku po I. R. (Sygn. Akt I NS 67/19) oraz przesłanymi dokumentami pisma W. R. (1) z dnia 16.V.2019r.” doręczone W. R. (1) w dniu 30 maja 2019 r. 2. złożenie przez A. B. w dniu 8 stycznia 2020 roku do Sądu Rejonowego w Szczytnie w sprawie o sygn. akt II 246/19 pisma z dnia 8 stycznia 2020 roku, będącego odpowiedzią na prywatny akt oskarżenia złożony przez W. R. (1) przeciwko A. B. 3. złożenie przez A. N. w dniu 8 stycznia 2020 roku do Sądu Rejonowego w Szczytnie w sprawie o sygn. akt II 246/19 pisma z dnia 4 stycznia 2020 roku, będącego odpowiedzią na prywatny akt oskarżenia złożony przez W. R. (1) przeciwko A. N. 4. złożenie przez A. B. do Sądu Rejonowego I Wydziału Cywilnego w S. w sprawie o sygn. akt I Ns 67/19 pisma z dnia 21 lipca 2020 roku „w związku ze sprawą, sygnatura akt I Ns 67/19 o stwierdzenie nabycia spadku po I. R. – mojej mamie i przesłanymi dokumentami pisma W. R. (1) z dnia 26.06.2020r. – ZARZUTY DO OPINII BIEGŁEGO” 5. złożenie przez A. N. do Sądu Rejonowego I Wydziału Cywilnego w S. w sprawie o sygn. akt I Ns 67/19 pisma z dnia 22 lipca 2020 roku „w związku ze sprawą, Sygn. Akt I Ns 67/19” 6. wysłanie przez A. N. w dniu 28 sierpnia 2020 r. na adres meilowy (...) pisma „Wyjaśnienie samowoli budowlanej” |
Ad. 1 - pismo z dnia 26.05.2019 r. - protokół w sprawie I Ns 67/19 z dnia 30 maja 2019 r. o stwierdzenie nabycia spadku Ad. 2 - pismo z 8 stycznia 2020 r. Ad. 3 - pismo z 4 stycznia 2020 r. Ad. 4 - pismo z dnia 21 lipca 2020 r. Ad. 5 - pismo z 22 lipca 2020 r. Ad. 6 - pismo zatytułowane „WYJASNIENIE” ----------------------------- Ad. 1-6 - zeznania oskarżycielki prywatnej W. R. (2) Ad. 1-6 - wyjaśnienia A. N. Ad. 1-6 - wyjaśnienia A. B. |
Ad. 1 - k.9 - k. 127-127v Ad. 2 - k. 31-32 Ad. 3 - k. 33 Ad. 4. - k. 34-36 Ad. 5. - k. 37-39 Ad. 6 - k. 40-41 Ad. 1-6 - k. 195-195v Ad.1-6 - k.135-136 Ad. 1-6 - k. 173v-174v |
|||||||||||||
|
Fakty uznane za nieudowodnione |
|||||||||||||||
|
Lp. |
Oskarżony |
Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano) |
|||||||||||||
|
Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione |
Dowód |
Numer karty |
|||||||||||||
|
1.OCena DOWOdów |
|||||||||||||||
|
1.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów |
|||||||||||||||
|
Lp. faktu z pkt 1.1 |
Dowód |
Zwięźle o powodach uznania dowodu |
|||||||||||||
|
Ad. 1 z pkt 1.1. Ad. 2 z pkt 1.1. Ad. 3 z pkt 1.1. Ad. 4 z pkt 1.1. Ad. 5 z pkt 1.1. Ad. 6. Z pkyy 1.1. |
Ad. 1 - pismo z dnia 26.05.2019 r. - protokół w sprawie I Ns 67/19 z dnia 30 maja 2019 r. o stwierdzenie nabycia spadku Ad. 2 - pismo z 8 stycznia 2020 r. Ad. 3 - pismo z 4 stycznia 2020 r. Ad. 4 - pismo z dnia 21 lipca 2020 r. Ad. 5 - pismo z 22 lipca 2020 r. Ad. 6 - pismo zatytułowane „WYJASNIENIE” Ad. 1-6 - zeznania oskarżycielki prywatnej W. R. (2) Ad. 1-6 - wyjaśnienia A. N. Ad. 1-6 - wyjaśnienia A. B. |
Ad. 1 - 6 - dowody wiarygodne, nie były kwestionowane przez strony Ad. 1-6 - Dokonując oceny zeznań oskarżycielki prywatnej, Sąd uznał je za wiarygodne jedynie w niewielkim zakresie w którym pokrywają się z ustaleniami fatycznymi poczynionymi w sprawie, opierającymi się przede wszystkim, i w zasadzie wyłącznie, na przedłożonej dokumentacji. Fakt złożenia wskazanych w akcie oskarżenia pism przez oskarżone – bezsporny. Ad. 1-6 - oskarżona A. N. nie przyznała się do popełnienia zarzucanego czynu. Potwierdzając fakt pisania pism do różnych instytucji wskazała, że nie było jej zamiarem zniesławienie W. R. (1) a jedynie szukanie pomocy dla rodziców Ad. 1-6 - oskarżona A. B. nie przyznała się do popełnienia zarzucanego czynu. Potwierdzając fakt pisania pism do różnych instytucji wskazała, że nie było jej zamiarem zniesławienie W. R. (1) a jedynie szukanie pomocy dla matki. |
|||||||||||||
|
1.2.
Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów |
|||||||||||||||
|
Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2 |
Dowód |
Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu |
|||||||||||||
|
1.PODSTAWA PRAWNA WYROKU |
|||||||||||||||
|
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku |
Oskarżony |
||||||||||||||
|
☐ |
1.3. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem |
||||||||||||||
|
Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej |
|||||||||||||||
|
☐ |
1.1. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem |
||||||||||||||
|
Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej |
|||||||||||||||
|
1.4. Warunkowe umorzenie postępowania |
|||||||||||||||
|
Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania |
|||||||||||||||
|
☐ |
1.5. Umorzenie postępowania |
||||||||||||||
|
Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania |
|||||||||||||||
|
☐ |
1.6. Uniewinnienie |
||||||||||||||
|
Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia |
|||||||||||||||
|
Istotą pomówienia jako czynności sprawczej czynu z art. 212 § 1 k.k. jest wiążąca się z tym potencjalna zdolność do poniżenia pokrzywdzonego w opinii publicznej lub narażenia na utratę zaufania, tym samym wiążąca się z nim możliwość wystąpienia szkody moralnej po stronie osoby pokrzywdzonej w postaci poniżenia w opinii publicznej lub narażenia na utratę zaufania. Przestępstwo „zniesławienia” jest przestępstwem formalnym z narażenia, co oznacza, że do jego dokonania nie jest co prawda wymagany skutek w postaci rzeczywistego poniżenia lub utraty zaufania przez osobę lub inny podmiot zniesławienia, jednakże zniesławiające zarzuty obiektywnie rzecz ujmując – muszą stwarzać zagrożenie dla dobrego imienia pomówionej osoby (por. postanowienie SN z 14 października 2010 r., II KK 105/10, OSNwSK 2010, nr 1, poz. 1963) . Innymi słowy narażenie na poniżenie lub utratę zaufania pomówionej osoby w opinii publicznej oznacza sytuację, w której istnieje realne niebezpieczeństwo pogorszenia w „odbiorze społecznym” ukształtowanej co do niej opinii. (tak np.: J. Raglewski komentarz do art. 212 kodeksu karnego [w:] A. Barczak-Oplustil, G. Bogdan, Z. Ćwiąkalski, M. Dąbrowska-Kardas, P. Kardas, J. Majewski, J. Raglewski, M. Rodzynkiewicz, M. Szewczyk, W. Wróbel, A. Zoll, Kodeks karny. Część szczególna. Tom II. Komentarz do art. 117-277 k.k., Zakamycze 2006, wyd. II). Poniżenie oznacza bowiem pomniejszenie, uszczuplenie wartości danej osoby, jej upokorzenie lub zhańbienie. Do popełnienia przestępstwa z art. 212 § 1 k.k. konieczne jest więc to, by zawarte w pomówieniu informacje były obiektywnie zdatne do wywołania wskazanego w przepisie znamienia skutku, w tej sytuacji nie jest więc ważne czy zostały one uznane za prawdziwe (postanowienie SN z 9 października 2001 r., IV KKN 78/97, Legalis). Trzeba wyraźnie więc podkreślić, że przepis art. 212 § 1 k.k. mówi nie o poniżeniu w ogóle, lecz o poniżeniu „w opinii publicznej”, co oznacza, że chodzi tu nie tyle o urazę osobistych uczuć osoby pokrzywdzonej, ale o to, jak osoba pomówiona będzie postrzegana przez szeroki, nieokreślony krąg osób. Karalne jest więc jedynie takie pomówienie, które może prowadzić do upokorzenia danej osoby w opinii innych osób, spowodować, że inne będą uważały pokrzywdzonego za osobę poniżoną (postanowienie SN z 14 października 2010 r., II KK 105/10, OSNwSK 2010, nr 1, poz. 1963). Przenosząc powyższe, na grunt przedmiotowej sprawy, stwierdzić należy, że zarzucane oskarżonym zniesławiające przekazy zawarte były w oświadczeniach w formie wniosków, zawiadomień, wyjaśnień i odpowiedzi na prywatny akt oskarżenia. Biorąc pod uwagę, że ze względu na adresata złożonych pism ich treść nie była dostępna – poza upoważnionymi, z powodu zakresu swoich obowiązków, do zapoznawania się z nimi – dla jakiegokolwiek szerszego kręgu osób ani nie istniała też potencjalna możliwość jego rozszerzenia, wskazać należy stanowisko judykatury na temat działania sprawcy w warunkach kontratypu dozwolonej krytyki. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z 15 września 1970 r. w sprawie sygn. akt V KKN 31/70 stwierdził, „że nie stanowi zniesławiania zarzut podniesiony w toku procesu sądowego pod warunkiem, ze działanie sprawcy zmierza do obrony własnego interesu w sprawie oraz zarzut postawiony jest we właściwej formie i nie zmierza wyłącznie do poniżenia osoby, której został postawiony” (Lex nr 21332). W uzasadnieniu wyroku z 18 grudnia 2000 r. w sprawie o sygn. IV KKN 331/00 Sąd Najwyższy wskazał, „że nie stanowią przestępstwa zniesławienia różnego rodzaju wypowiedzi dokonywane w ramach przysługujących jednostce uprawnień, między innymi oświadczenia składane w skargach sądowych, odpowiedziach na zarzuty, zażaleniach, doniesieniach o popełnionych przestępstwach” (Lex nr 51135). Konluzywnie rzecz ujmuje Sąd Najwyższy w postanowieniu z 5 czerwca 2013 r. w sprawie o sygn. akt III K 387/12 stwierdzając, że „bezwzględne egzekwowanie ochrony interesów jednostki, wynikające z art. 212 § 1 k.k. oraz uznanie, że osoby pomawiane mają absolutne i nie podlegające ograniczeniom prawo do ochrony ze strony państwa, które reagować ma na pomówienia za pomocą prawa karnego byłoby niezasadne z punktu widzenia istoty społeczeństwa demokratycznego, w którym wolność wypowiedzi ma charakter fundamentalny (…)” Sąd Najwyższy w tymże orzeczeniu wskazał też, że „obok kontratypu ustawowego przewidzianego w art. 213 k.k. w państwie prawa istnieją też także kontratypy pozaustawowe, w tym kontratyp w postaci realizacji prawa do krytyki. Wtedy, gdy krytyka ta realizowana jest w piśmie o charakterze procesowym, w skardze kierowanej do władz, czy w zawiadomieniu o popełnieniu przestępstwa i kiedy brak podstaw do wykazania, że jedynym lub podstawowym zamiarem działania jest zniesławienie, zachowanie realizujące prawo do krytyki w ogóle pozbawione jest cechy bezprawności, a tym samym nie może być uznane za przestępstwo” (Lex nr 1328037). W ocenie Sądu, treść przedmiotowych pism – nie tracąc z pola widzenia zarówno emocji towarzyszących działaniom oskarżonych, jak i konstatacji związanej z niezasługującą na aprobatę treścią niektórych zawartych w pismach sformułowań – nie była jedynie i wyłącznie bezprawnym atakiem oskarżonych na osobę W. R. (1) z zamiarem i w celu zdegradowania jej w opinii środowiska oraz opinii publicznej. Składane w ramach toczących się postepowań pisma, wyszczególnione w prywatnym akcie oskarżenia, dyktowane było ochroną własnego interesu poszczególnych oskarżonych bądź ochroną interesu uzasadnionego prawnie, w odniesieniu do osoby będącej stroną (czetnikiem) tych postepowań. Ustalone w sprawie fakty w postaci forum prezentacji zarzutów formułowanych w pismach kierowanych do instytucji publicznej albo organu władzy, tym samym też udostępnianie tych pism jedynie funkcjonariuszom tych organów w zakresie ich kompetencji nie zaś na stronie internetowej, ani na łamach prasy, radia czy telewizji – nie pozwalają na uznanie oskarżonych winnych popełnienia zarzucanego im w prywatnym akcie oskarżenia czynu. W konsekwencji powyższych ustaleń i rozważań Sąd, uznając, że zachowania oskarżonych nie wyczerpały znamion czynu zabronionego z art. 212 § 1 k.k. ani tez żadnego innego czynu zabronionego, mając na uwadze art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 414 § 1 zd. 2 k.p.k., oskarżone A. N. i A. B. uniewinnił. |
|||||||||||||||
|
1.KARY, Środki Karne, PRzepadek, Środki Kompensacyjne i środki związane z poddaniem sprawcy próbie |
|||||||||||||||
|
Oskarżony |
Punkt rozstrzygnięcia |
Punkt z wyroku odnoszący się |
Przytoczyć okoliczności |
||||||||||||
|
1.1Inne ROZSTRZYGNIĘCIA ZAwarte w WYROKU |
|||||||||||||||
|
Oskarżony |
Punkt rozstrzygnięcia |
Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu |
Przytoczyć okoliczności |
||||||||||||
|
1.6. inne zagadnienia |
|||||||||||||||
|
W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, |
|||||||||||||||
|
7. KOszty procesu |
|||||||||||||||
|
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku |
Przytoczyć okoliczności |
||||||||||||||
|
II III |
Sąd na podstawie art. 29 ust. 1 stawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. M. S. kwotę 576 złotych oraz podatek 132,48 zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu; - na podstawie art. 632 pkt 1 k.p.k. kosztami procesu obciążono oskarżycielkę prywatną. |
||||||||||||||
|
1.1Podpis |
|||||||||||||||
Podmiot udostępniający informację: Sąd Rejonowy w Szczytnie
Osoba, która wytworzyła informację: Przemysław Palka
Data wytworzenia informacji: