III RC 201/25 - wyrok z uzasadnieniem Sąd Rejonowy w Szczytnie z 2025-12-23

Sygn. akt III RC 201/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 23 grudnia 2025 r.

Sąd Rejonowy w Szczytnie III Wydział Rodzinny i Nieletnich

w składzie następującym:

Przewodniczący sędzia Jowita Sikorska

Protokolant sek. sąd. Laura Jaworska

po rozpoznaniu na rozprawie 11 grudnia 2025 roku w S.

sprawy z powództwa M. D.

przeciwko E. D.

o uchylenie obowiązku alimentacyjnego

powództwo oddala

UZASADNIENIE

Powód M. D. wniósł o uchylenie alimentów orzeczonych w wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie w sprawie VI RC 604/18 na rzecz byłej żony E. D. w kwocie po 800 zł. miesięcznie.

Pozwana E. D. wniosła o oddalenie powództwa w całości.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Wyrokiem Sądu Okręgowego w Olsztynie z 10 maja 2019 r. w sprawie VI RC 604/18, częściowo zmienionym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 20 lutego 2020 r. w sprawie I ACa 566/19 został orzeczony między stronami rozwód, z winy powoda M. D., ponadto sąd zasądził na rzecz E. D. alimenty w wysokości po 800 zł. miesięcznie.

Wówczas małżonkowie nie mieszkali już razem. Pozwana mieszkała w gospodarstwie, które powód otrzymał po rodzicach, powód w tym okresie mieszkał u rodziców w P.. Strony w trakcie małżeństwa powiększyły powierzchnię gospodarstwa dokupując ziemię. Rodzina utrzymywała się z dochodów z gospodarstwa, które specjalizowało się w hodowli bydła. Podział obowiązków był taki, że powód zajmował się pracą na roli, zaś pozwana prowadziła dom i zajmowała się dwójką dzieci stron.

Powód pomimo wyprowadzki z T., nadal przyjeżdżał codziennie zajmować się gospodarstwem, korzystał w tym czasie z części pomieszczeń w domu. Uprawiał 49 ha ziemi i hodował 27 sztuk krów, co roku sprzedawał ok. 25 cielaków, ponadto dysponował dopłatami unijnymi. Spłacał zaciągnięte wspólnie z żoną kredyty, na czas rozwodu do spłaty była kwota ok. 290 tyś zł.

Pozwana w tym czasie pozostawała pod opieką kilku poradni z powodu schorzeń związanych z nadciśnieniem, cukrzycą, zespołem bólowym kręgosłupa, zapaleniem żołądka, choroby kolan, problemów ginekologicznych, korzystała ponadto ze wsparcia psychologa, pozostawała pod opieką psychiatry. Miała orzeczoną niepełnosprawność w stopniu lekkim, była zatrudniona w MOPS w P., w czasie, gdy orzeczono rozwód przebywała na zasiłku rehabilitacyjnym.

Powód ponosił większość opłat za dom, na piętrze domu zamieszkał pełnoletni syn stron z narzeczoną.

W marcu 2025 r. przed Sądem Rejonowym w Szczytnie w sprawie I Ns 168/20 został między stronami ustalony podział majątku. W wyniku podziału powód otrzymał gospodarstwo w T. wraz z 35 ha ziemi, zaś pozwana 16 ha ziemi oraz spłatę w łącznej wysokości 265 tyś zł., w ratach: I rata została zapłacona w maju 2025 r. w kwocie 100 tyś zł, kolejne trzy raty po 55 tyś zł. będą płatne wiosną w kolejnych latach tj. do 2028 roku Po zapłacie ostatniej raty pozwana musi w ciągu 2 miesięcy opuścić dom w T..

Aktualnie pozwana nadal mieszka w domu w T., zajmuje 2 pokoje, pozostałe pomieszczenia są wspólne, ze strychu nadal korzysta syn stron z rodziną, zaś powód, tak jak dotychczas przyjeżdża w celu wykonania pracy w gospodarstwie i przez kilka godzin także korzysta ze swojej części pomieszczeń, często przyjeżdża ze swoja obecną partnerką.

Powód M. D. aktualnie mieszka w mieszkaniu w E., które kupił w 2025 r. za kwotę 120 tyś zł, pieniądze otrzymał w spadku po rodzicach. Ponadto powód po rozwodzie otrzymał od siostry działkę o powierzchni 24 arów w miejscowości T., na której wybudował dom o powierzchni 35 m 2 /tzw. na zgłoszenie/, dom jest w surowym stanie. Ponadto pozwany w okresie od orzeczenia rozwodu otrzymał po śmierci rodziców mieszkanie o powierzchni 60 m 2 w P., które dotychczas wynajmował za kwotę 800 zł. miesięcznie.

Dochodem powoda są nadal środki pochodzące z hodowli bydła i sprzedaży cielaków oraz dopłaty unijne, przy czym dopłaty uległy obniżeniu z uwagi na przyznanie części nieruchomości pozwanej, która pobiera dopłaty za swoją część ziemi. Obecnie powód ma 25 sztuk bydła. Nie uprawia ziemi, kosi trawę, którą przeznacza na pasze dla bydła. Swoje roczne dochody ze sprzedaży cielaków i dopłat unijnych ocenia na 100 tyś zł.

Nadal powód spłaca kredyt zaciągnięty jeszcze w małżeństwie. Raty są płacone w transzach co pół roku: I transza wynosi ok 11 tyś zł., II ok. 9 tyś. zł., natomiast odsetki są płatne co miesiąc po 2 tyś zł., do spłaty pozostało jeszcze prawie 100 tyś. zł. Do czasu podziału majątku powód sam spłacał raty i odsetki kredytu, jesienią 2025 r. pierwszy raz transzę w kwocie 9 tyś zł. zapłaciła pozwana.

W 2023 r. powód zaciągnął kredyt na spłatę byłej żony w kwocie 100 tyś zł, wówczas liczył, że dojdą do porozumienia w przedmiocie podziału majątku. Raty tego kredytu wynoszą ok. 1700 zł. miesięcznie.

W 2023 r. powód uległ wypadkowi w wyniku którego miał uszkodzoną nogę, przez rok przebywał na zwolnieniu lekarskim i korzystał z rehabilitacji, obecnie także korzysta z rehabilitacji w ramach NFZ.

Powód pozostaje w nieformalnym związku, jego partnerka mieszka w S., jest na emeryturze.

Pozwana E. D. utrzymuje się obecnie z renty w kwocie 1750 zł. miesięcznie, orzeczono wobec niej niepełnosprawność w stopniu umiarkowanym. Może wykonywać prace tylko na stanowisku przystosowanym, szukała pracy, obecnie czeka na operację kręgosłupa.

Pozwana nadal leczy się na wiele schorzeń. Pozostaje pod opieką poradni: neurochirurgicznej z powodu dolegliwości kręgosłupa w odcinku szyjnym i lędźwiowym, ortopedycznej z powodu problemów z kolanem /ma endoprotezę/, artroskopii drugiego kolana i cieśni nadgarstka, neurologicznej z uwagi na silne bóle głowy, pulmonologicznej z powodu astmy, gastrologicznej /co roku wymaga gastroskopii/, kardiologicznej z powodu niewydolności serca, diabetologicznej z powodu cukrzycy typu 2, dermatologicznej /alergia, problemy skórne/, endokrynologicznej /guzy na tarczycy/, okulistycznej /co dwa lata wymagana zmiana szkieł okularowych/, ginekologicznej /po zabiegu usunięcia macicy ma częste stany zapalne/, ponadto od 2018 r. korzysta z opieki psychiatry z powodu depresji, uczęszcza także na terapię.

W 2022 r. toczyła się sprawa o znęcanie powoda nad pozwaną, ostatecznie o czyn z art.190§1 kk, dochodzenie zostało umorzone.

Porady lekarskie i leczenie odbywa się w ramach NFZ, jedynie czasami pozwana korzysta z opieki prywatnej neurochirurga, pozwana jest po paraliżu lewej połowy ciała, prywatna wizyta kosztuje 250 zł. Na leki miesięcznie wydaje 150 – 200 zł. Ponadto wydatki związane są z dojazdami do O. i S..

Pozwana planuje zakup małego mieszkania w P.. Mieszkanie, które pozostaje w jej zainteresowaniu ma 34 m 2, będzie wymagało generalnego remontu.

Zamierza sprzedać 11 hektarów ziemi, którą otrzymała w wyniku podziału majątku, wystawiła ją na sprzedaż za 500 tyś zł.

Obecnie opłaty za dom w T. ponoszą wspólnie strony i syn stron. Powód opłaca prąd, pozwana śmieci i wodę, syn stron sam opłaca swój rachunek za prąd, ponadto ponosi koszty opału, do którego dokłada pozwana.

Powyższy stan faktyczny sąd ustalił na podstawie wyjaśnień stron /k. 77-79/, dowodu przelewu k. 4, faktur i dowodów opłat k. 21-44, zaświadczenia lekarskiego k. 45, 48, 49, orzeczenia o stopniu niepełnosprawności k.46, wyniku badań k. 47, karta wizyty k. 50, akt tut. Sądu I Ns , akt SO w Olsztynie VI 604/18 i Prok. Rej. w/m Ds. 687.2022/.

Sąd zważył co następuje:

Roszczenie nie jest zasadne.

Rozpatrując niniejszą sprawę sąd oparł się na dokumentach przedłożonych przez strony sporządzonych w przepisanej formie i przez kompetentne organy, tym samym korzystające z domniemania prawdziwości /art. 244Kpc/, na dokumentach zgromadzonych w dołączonych aktach oraz na wyjaśnieniach stron, które w zasadniczych kwestiach były bezsporne, w sferze sporu pozostaje ocena przesłanek z art. 60§2 Krio.

Przepis art. 60§2 Krio stanowi, że jeżeli jeden z małżonków został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia, a rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego, sąd na żądanie małżonka niewinnego może orzec, że małżonek wyłącznie winny obowiązany jest przyczyniać się w odpowiednim zakresie do zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb małżonka niewinnego, chociażby ten nie znajdował się w niedostatku.

Rozwód między stronami został orzeczony z wyłącznej winy powoda, tym samym pozwana w sytuacji oceny, że rozwód pociągnął za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej pozwanej jako małżonka niewinnego rozkładowi życia rodzinnego. Podkreśleniu wymaga, że przepisy nie przewidują w takiej sytuacji żadnej granicy czasowej.

W ocenie powoda po sprawie o podział majątku nastąpiło wyrównanie sytuacji materialnej byłych małżonków, albowiem aktualnie pozwana stała się wyłączną właścicielką 16 hektarów ziemi oraz 100 tyś zł., zaś dalsze 165 tyś zł., zostaną jej wypłacone w ciągu najbliższych ponad 2 lat.

W ocenie sądu podział majątku nie spowodował wyrównania sytuacji materialnej obu byłych małżonków.

Przede wszystkim możliwości zarobkowe pozwanej są znacznie ograniczone, z powodu orzeczonej niepełnosprawności może podejmować pracę tylko na stanowiskach przystosowanych, a znalezienie pracy na takim stanowisku jest bardzo trudne, trudność pogłębia także okoliczność, że pozwana mieszka na wsi, do każdego większego ośrodka miejskiego: S., O. ma ok. 30 km i nie ma samochodu. Ponadto aktualnie faktycznie nie ma możliwości podjęcia pracy, albowiem oczekuje na operację kręgosłupa. Tym samym realnym źródłem dochodu pozwanej obecnie jest renta w wysokości 1750 zł.

Pozwana nadal nie ma własnego mieszkania, a z uzyskanych dotychczas od powoda pieniędzy i z własnych dochodów, nie jest w stanie kupić sobie nawet najskromniejszego lokum.

Pozwana znaczne kwoty przeznacza na leczenie. Pozostaje pod opieką wielu poradni specjalistycznych, ma wiele schorzeń, które leczy, albo poddaje systematycznej obserwacji. Ponadto, wbrew sugestiom powoda, także część dochodów przeznacza na opłaty za media, chociaż nie są to znaczące kwoty i częściowo dzieli je z synem i jego rodziną. Musi także ponosić koszty swojego utrzymania /wyżywienie, środki higieny, ubrania/.

Pozwana obecnie została także obciążana częściową spłatą wspólnego kredytu stron, który pochłonie część jej dochodów i kwot uzyskiwanych z dopłat unijnych i spłaty od byłego męża.

Powód jest w znacznie lepszej sytuacji finansowej i majątkowej, a także zdrowotnej. Wprawdzie twierdzi, że obecnie, po mającym miejsce dwa lata temu urazie nogi, nie jest w stanie pracować w pełnym zakresie, jednak nie przedstawił na tę okoliczność żadnego dokumentu, jak również na okoliczność, iż nadal potrzebuje rehabilitacji i z niej faktycznie korzysta. Z wyjaśnień powoda wynika, że aktualnie hoduje podobną ilośc krów, jaką miał w czasie gdy orzeczono rozwód, jedynie zmianie uległu dopłaty unijne, jednak także będzie obencie spłacał mniejszą część kredytu wspólnego z byłą żoną. Tym samym zdaniem Sądu powód może pracować w pełnym zakresie, w takim jak to miało miejsce w czasie orzecznia rozwodu i przed urazem nogi.

Powód od czasu rozwodu nabył lub otrzymał kolejne nieruchomości, tym samym dysponuje większym majątkiem niż w czasie orzekania rozwodu. Z nieruchomości może korzystać w ten sposób, że może uzyskiwać dochody np. z mieszkania po rodzicach, tak jak to miało miejsce dotychczas, w kwocie po 800 zł. miesięcznie.

Na marginesie należy tylko zauważyć, że wynajem tego mieszkania skończył się akurat w czasie gdy toczy się postępowanie w niniejszej sprawie, brak jednocześnie logicznego uzasadnienia do dalszego wynajmowania tego mieszkania. Powód może także niektóre nieruchomości spieniężyć, mieszkanie po rodzicach, czy dom z 24 arową działką w T.. Racjonalne wykorzystanie majątku pozwoliłoby powodowi spłacić pozwaną a nawet kredyty, które posiada, a jednocześnie nie pozbawiło go miejsca zamieszkania, albowiem zamierza wrócić do domu w T. po wyprowadzeniu się z niego pozwanej.

Powód jako osoba zobowiązana do alimentów musi wykazywać się najwyższą starannością w wykonywaniu pracy i uzyskiwaniu dochodów, w tym do racjonalnego wykorzystywania składników swojego majątku, albowiem sąd ocenia nie tylko jego faktyczne dochody, ale także możliwości zarobkowe i majątkowe /art. 61 Krio w zw. z art. 135§1 Krio/.

Biorąc pod uwagę powyższe argumenty aktualnie brak jest podstaw do uchylenia alimentów zasądzonych na rzecz pozwanej. Porównując obecną sytuacje pozwanej z hipotetyczną sytuacją, jaka byłaby, gdyby strony nadal pozostawały małżeństwem, pozbawienie jej alimentów w znacznym stopniu obniżyłoby stopę życiową pozwanej w stosunku do powoda.

Zbycie przez pozwaną nieruchomości, które uzyskała w wyniku podziału majątku jest zdarzeniem przyszłym i trudno ocenić, czy znajdzie kupca za kwotę której oczekuje. Nadal jednak pozostanie konieczność zaspokojenia w pierwszej kolejności jej potrzeb mieszkaniowych, na które część tej kwoty przeznaczy, a także zaspokajanie potrzeb związanych ze stanem zdrowia i bieżącym utrzymaniem.

Z tych względów na podstawie powołanych przepisów sąd orzekł jak w wyroku.

Dodano:  ,  Opublikował(a):  Paulina Byczyńska
Podmiot udostępniający informację: Sąd Rejonowy w Szczytnie
Osoba, która wytworzyła informację:  sędzia Jowita Sikorska
Data wytworzenia informacji: